برای معامله موفق در بازارهای مالی، لازم است تا ابتدا اطلاعات کافی از انواع بازارهای مالی و نحوه خرید و فروش ارزها بدست آوریم تا ریسک معاملات را تا جایی که ممکن است، کاهش دهیم. در این مقاله می­خواهیم با چند مورد از اصطلاحات مهم و کاربردی در فارکس و بازارهای مالی آشنا شویم. یکی از این اصطلاحات مهم، کال مارجین است. اما پیش از آنکه به تعریف مارجین کال بپردازیم، لازم است تا با اصطلاح مارجین آشنا شویم.

مارجین چیست؟

مارجین (Margin) به میزان پولی اشاره دارد که برای خرید یک دارایی، نیاز است تا در حساب معاملاتی شما وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، مارجین مبلغی است که باید به عنوان تضمین به حساب خود واریز کنید تا بتوانید یک موقعیت معاملاتی باز کنید و در بازار فعالیت داشته باشید.

مارجین به دو نوع تقسیم می‌شود: مارجین نقدی (Cash Margin) و مارجین درصدی (Percentage Margin). در مارجین نقدی، شما باید مبلغ پولی را که به عنوان مارجین نیاز دارید، به صورت نقدی واریز کنید. در مقابل، در مارجین درصدی، میزان مبلغ مورد نیاز برای باز کردن یک موقعیت، بر اساس درصدی از ارزش کل آن موقعیت معاملاتی تعیین می‌شود.

• بیشتر بخوانید: تاریخچه فارکس از زبان یک معامله‌گر
•  بیشتر بخوانید: فارکس چیست
• بیشتر بخوانید: سبک معامله‌گری در فارکس
• بیشتر بخوانید: موفقیت در بازار فارکس

کال مارجین در فارکس چیست؟

کال مارجین را می‌توان یک پیام هشدار برای معامله‌گران ارزی تعریف کرد که نشان‌دهنده رسیدن مقدار زیان معامله به آستانه مارجین است. یعنی در این موقعیت تریدر برای جلوگیری از بسته شدن موقعیت معاملاتی خود باید چاره‌ای بیندیشد. برای اینکه با مفهوم Margin call بیشتر آشنا شویم، در ادامه لازم است تا چند اصطلاح کاربردی دیگر را نیز معرفی کنیم:

کل موجودی (Balance)

در بازار فارکس (Forex)، کل موجودی یا Balance به مجموعه تمام پولی گفته می‌شود که در حساب تجاری شما وجود دارد. این شامل پول‌هایی است که شما به حساب خود واریز کرده‌اید، درآمدی که از معاملات سابق به دست آورده‌‌اید و یا پول‌هایی که از حساب خود برداشت کرده‌اید.

یک مثال ساده:

فرض کنید که شما 5000 دلار به حساب تجاری خود واریز کرده‌اید و با استفاده از این پول، دو موقعیت خرید EUR/USD و GBP/USD با حجم 1 لات (صد هزار واحد ارز پایه)، از هر کدام باز کرده‌اید. اگر در نهایت سودی به میزان 1000 دلار از این دو موقعیت کسب کنید، کل موجودی شما به یک مبلغ 6000 دلار افزایش می‌یابد. اگر بعدا 1000 دلار از حساب خود برداشت کنید، کل موجودی شما به 5000 دلار کاهش خواهد یافت.

توجه داشته باشید که کل موجودی، تنها شامل پول نقد در حساب تجاری شما است و ارزش موقعیت‌های باز شما در بازار (مانند موجودی لحظه‌ای) را نشان نمی‌دهد.

• بیشتر بخوانید: چه چیزی در فارکس معامله می‌شود؟
• بیشتر بخوانید: بالانس در فارکس چیست؟
• بیشتر بخوانید: استیتمنت فارکس چیست
• بیشتر بخوانید: اندیکاتور چیست

موجودی لحظه‌ای (Equity)

این اصطلاح همان‌طور که از نامش پیداست، بیانگر کل دارایی تریدر در هر لحظه است. اکوئیتی به معنی مجموع ارزش مالی تمامی موقعیت‌های باز شما در بازار است. به عبارت دیگر، اگر شما همه موقعیت‌های باز خود را ببندید و پول‌هایی که در حساب دارید را برداشت کنید، موجودی لحظه‌ای شما برابر با کل موجودی شما خواهد بود.

یک مثال ساده:

فرض کنید که شما یک موقعیت خرید EUR/USD با حجم 1 لات باز کرده‌اید. ارزش فعلی این موقعیت با توجه به حجم آن 12000 دلار است. اگر در زمان باز کردن این موقعیت، شما 1000 دلار مارجین به حساب خود واریز کرده‌ باشید، موجودی لحظه‌ای‌تان برابر با 11000 دلار (ارزش فعلی موقعیت خرید – مارجین استفاده شده) خواهد بود. توجه داشته باشید که موجودی لحظه‌ای می‌تواند با تغییر قیمت بازار به طور مداوم تغییر کند.

مارجین آزاد (Free margin)

این مفهوم به معنی میزان پولی است که در حساب شما برای باز کردن موقعیت‌های جدید در دسترس است. به طور دقیق‌تر، مارجین آزاد برابر با موجودی لحظه‌ای شما منهای مارجین مورد نیاز برای هر موقعیت معاملاتی باز است. اگر مارجین آزاد شما به صفر برسد، شما نمی‌توانید موقعیت جدیدی را باز کنید تا زمانی که مارجین آزاد شما دوباره افزایش پیدا کند.

مارجین لول (Margin level)

این مفهوم به معنی نسبت موجودی لحظه‌ای شما به مارجین مورد نیاز برای همه موقعیت‌های باز شما است. به طور دقیق‌تر، مارجین لول برابر است با:

مارجین لول باید همیشه بیشتر از 100% باشد تا شما بتوانید موقعیت جدیدی را باز کنید. اگر مارجین لول شما به زیر 100% برسد، شما به خطر از دست دادن موقعیت‌های باز خود نزدیک هستید.

چه زمانی یک معامله‌گر کال مارجین می‌شود؟

بعد از آشنایی با چند اصطلاح مهم در فارکس، حالا می‌توانیم مفهوم کال مارجین را دقیق‌تر بررسی کنیم.

در موقعیت‌هایی که مقدار زیان معاملاتی شما از یک حدی بیشتر شود، کال مارجین رخ می‌دهد. البته باید در نظر داشته باشید که کال مارجین با لیکوئید شدن تفاوت دارد. همانطور که قبل‌تر گفتیم، مارجین کال یک پیام هشدار برای تریدر است. به این معنی که معامله انجام شده در موقعیت ضرر قرار دارد و اگر از آستانه مشخص عبور کند، امکان بسته شدن موقعیت معاملاتی وجود دارد.

با توجه به ریسک بالای معامله در موقعیت مارجین، تریدرها همواره تلاش می‌کنند تا این ریسک را با رصد لحظه‌ای بازار و موجودی ‌لحظه‌ای، کاهش دهند. در ادامه به چگونگی محاسبه کال مارجین در فارکس اشاره می‌کنیم.

• بیشتر بخوانید: نحوه تشخیص بازگشت روند در فارکس
• بیشتر بخوانید: کندل‌ استیک در بازار فارکس چیست؟
• بیشتر بخوانید: آربیتراژ در فارکس

نحوه محاسبه کال مارجین چگونه است؟

کال مارجین (Margin Call) یک وضعیت در حساب تجاری است که در آن مارجین آزاد شما به صفر می‌رسد و شما دیگر نمی‌توانید موقعیت معاملاتی جدیدی را باز کنید. همین موضوع موجب از دست رفتن سرمایه‌تان می‌شود. برای جلوگیری از وقوع مارجین کال، شما باید به محاسبه مارجین مورد نیاز برای هر موقعیت معاملاتی باز خود توجه کنید. محاسبه مارجین کال به این صورت است:

فرمول مارجین کال
(مارجین مورد نیاز برای هر موقعیت باز شما * تعداد موقعیت‌های باز شما) – موجودی لحظه‌ای شما

به طور مثال، فرض کنید که شما دو موقعیت معاملاتی باز دارید، هر کدام با مارجین مورد نیاز 100 دلار و موجودی لحظه‌ای شما نیز 500 دلار است. در این صورت، مارجین کال شما به صورت زیر محاسبه می‌شود:

مارجین کال مورد نیاز در این مثال
500$ – (2*100$) = 300$

(300$) به این معناست که شما باید حداقل 300 دلار به حساب خود اضافه کنید تا مارجین آزاد شما به حداقل مقدار مورد نیاز برسد و شما بتوانید موقعیت جدیدی را باز کنید. در غیر این صورت، شما با وقوع مارجین کال مواجه خواهید شد و موقعیت‌های باز شما به صورت خودکار بسته خواهند شد.

دلایل وقوع کال مارجین

کال مارجین معمولاً به دلیل استفاده بیش‌ازحد از اهرم، زیان‌های مداوم در معاملات، یا نوسانات شدید بازار رخ می‌دهد. اهرم بالا، مانند 500:1، می‌تواند سودها را افزایش دهد، اما زیان‌ها را نیز چندبرابر می‌کند. برای مثال، در جفت‌ارز EUR/USD، اگر معامله‌گر با اهرم 100:1 معامله‌ای باز کند و بازار تنها 1٪ برخلاف موقعیت حرکت کند، ممکن است بخش قابل‌توجهی از موجودی حساب از بین برود. نوسانات بازار، به‌ویژه در زمان انتشار داده‌های اقتصادی مانند گزارش اشتغال غیرکشاورزی (NFP)، می‌توانند قیمت‌ها را به‌سرعت تغییر دهند و سطح مارجین را کاهش دهند. همچنین، باز کردن چندین موقعیت بدون مدیریت ریسک مناسب، مانند عدم استفاده از حد ضرر، خطر کال مارجین را افزایش می‌دهد. معامله‌گران باید به تقویم اقتصادی و شرایط بازار توجه کنند تا از این ریسک‌ها اجتناب کنند.

تفاوت کال مارجین و استاپ اوت

کال مارجین و استاپ اوت دو مفهوم مرتبط اما متفاوت‌اند. کال مارجین هشداری است که معامله‌گر را از کاهش سطح مارجین به زیر آستانه بروکر (معمولاً 100٪) آگاه می‌کند. در این مرحله، معامله‌گر می‌تواند وجوه بیشتری واریز کند یا موقعیت‌ها را ببندد تا سطح مارجین را افزایش دهد. اما اگر سطح مارجین به آستانه استاپ اوت (معمولاً 50٪ یا کمتر) برسد، بروکر به‌صورت خودکار موقعیت‌های باز را می‌بندد تا از منفی شدن موجودی حساب جلوگیری کند. برای مثال، اگر حساب شما 1000 دلار موجودی و 500 دلار مارجین استفاده‌شده داشته باشد، سطح مارجین 200٪ است. اگر زیان‌ها موجودی را به 500 دلار کاهش دهند، سطح مارجین به 100٪ می‌رسد و کال مارجین دریافت می‌کنید. اگر موجودی به 250 دلار یا کمتر برسد، استاپ اوت رخ می‌دهد و موقعیت‌ها بسته می‌شوند. درک این تفاوت به معامله‌گران کمک می‌کند تا پیش از رسیدن به استاپ اوت اقدام کنند.

چگونه از کال مارجین جلوگیری کنیم؟

جلوگیری از کال مارجین نیازمند مدیریت ریسک دقیق و استراتژی‌های معاملاتی هوشمند است. ابتدا، از اهرم‌های پایین‌تر، مانند 10:1 یا 20:1، استفاده کنید تا تأثیر زیان‌ها کاهش یابد. برای مثال، با اهرم 10:1، حرکت 1٪ بازار تأثیر کمتری بر حساب شما دارد تا اهرم 100:1. دوم، از حد ضرر (Stop Loss) برای محدود کردن زیان‌ها استفاده کنید. برای مثال، در معامله‌ای روی USD/JPY، حد ضرر را در سطحی تنظیم کنید که حداکثر 2٪ از سرمایه شما را به خطر بیندازد. سوم، موجودی حساب خود را به‌طور منظم بررسی کنید و از باز کردن موقعیت‌های بیش‌ازحد خودداری کنید. معامله‌گران می‌توانند از حساب دمو، مانند حساب‌های ارائه‌شده توسط بروکرهایی مثل FX24، برای تمرین مدیریت مارجین استفاده کنند. در نهایت، داشتن یک بالشتک نقدی (Cash Cushion) در حساب، مانند 20٪ بیشتر از مارجین موردنیاز، می‌تواند از کال مارجین جلوگیری کند.

چه باید کرد در صورت دریافت کال مارجین؟

اگر کال مارجین دریافت کردید، سریع اقدام کنید. ابتدا، وضعیت حساب خود را در پلتفرم معاملاتی بررسی کنید تا میزان کمبود مارجین مشخص شود. دو گزینه اصلی دارید: واریز وجوه اضافی برای افزایش موجودی حساب یا بستن برخی موقعیت‌های باز برای کاهش مارجین استفاده‌شده. برای مثال، اگر در جفت‌ارز GBP/USD زیان دارید و سطح مارجین به 80٪ رسیده، می‌توانید موقعیت‌های زیان‌ده را ببندید تا مارجین آزاد شود. اگر وجوه اضافی واریز می‌کنید، مطمئن شوید که مبلغ کافی است؛ برای مثال، اگر کمبود مارجین 500 دلار است، ممکن است نیاز باشد 714 دلار واریز کنید (500 ÷ (1 – 0.3) برای مارجین 30٪). اقدام سریع از بسته شدن خودکار موقعیت‌ها توسط بروکر جلوگیری می‌کند، که ممکن است با زیان یا کارمزد اضافی همراه باشد.

کلام آخر: آنچه در مورد کال مارجین خواندیم

در این مقاله به تعریف کال مارجین در فارکس پرداخیتم و نیز با برخی اصطلاحات مرتبط با مارجین مانند موجودی کل، موجودی لحظه‌ای و … آشنا شدیم. دانستیم که مفهوم مارجین یک اصطلاح بسیار مهم در بازارهای مالی است چرا که به شما اجازه می‌دهد تا با استفاده از سرمایه کم، موقعیت‌های بزرگی را در بازار فارکس باز کنید.

با این حال، باید با تمرکز بر مدیریت مارجین، از وقوع مارجین کال (Margin Call) در فارکس جلوگیری کنید. به عبارت دیگر، باید مطمئن شوید که هیچ‌گاه مارجین آزاد شما به صفر نمی‌رسد و موقعیت‌های باز شما به صورت خودکار بسته نمی‌شوند.

موفق و پرسود باشید.